काठमाडौं । युक्रेन संकटको बीचमा टर्कीले रुस र युक्रेन दुवै देशसँग मेलमिलाप कायम राखेको छ । यस्तो अवस्थामा यसको केही नतिजा पनि देखिन थालेको छ ।
बिहीबार दिउँसो रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले टर्कीका राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोआनलाई युक्रेनसँगको शान्ति सम्झौताका लागि रुसको वास्तविक मागबारे फोनवार्ता गरेका छन् ।
बीबीसीका विश्व मामिला सम्पादक जोन सिम्पसनले टर्कीका राष्ट्रपतिका प्रवक्ता तथा सल्लाहकार इब्राहिम कालिनसँग फोन कलको केही मिनेटपछि अन्तर्वार्ता लिएका थिए । कालिनका अनुसार रुसका मागहरू दुई वर्गमा पर्छन्। पहिलो चार माग यस्ता छन् जसलाई पूरा गर्न युक्रेनलाई गाह्रो छैन।
यी मागहरू मध्ये एउटा युक्रेनले स्वीकार गरेको छ कि यो तटस्थ रहनेछ र नेटोमा सामेल हुनेछैन। यो एक माग हो जसमा युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले पहिले नै बोलिसकेका छन्।
यस श्रेणीका अन्य मागहरू रूसको लागि अनुहार सेभर जस्तो देखिन्छ। यी मागहरू हुन् युक्रेनले निशस्त्रीकरण प्रक्रिया सुनिश्चित गर्नुपर्दछ, जसले यो प्रमाणित गर्दछ कि यो रूसको लागि खतरा छैन।
युक्रेनमा रूसी भाषाको लागि सुरक्षा हुनुपर्छ र त्यहाँ ‘डि-नाजिफिकेशन’को कुरा छ। यो मागले जेलेन्स्कीलाई सताइरहेको छ, जो स्वयम् यहूदी हुन् र उनका केही आफन्तहरू प्रलयमा मरे, तर टर्कीले विश्वास गर्दछ कि जेलेन्स्कीलाई यो स्वीकार गर्न गाह्रो हुनेछैन।
हुनसक्छ, युक्रेनका लागि नव-नाजीवादको निन्दा गर्न र यसलाई रोक्ने वाचा गर्नु पर्याप्त हुनेछ।
दोस्रो श्रेणी यस्ता मागहरूको हो जसमा युक्रेनले समस्याको सामना गर्नुपर्नेछ। मागमा पूर्वी युक्रेनको डोनबास क्षेत्रको अवस्था समावेश भएको भन्दै कालिनले यसबारे खुलेर कुरा गरेनन्।
रुसले पूर्वी युक्रेनका केही क्षेत्रमाथि आफ्नो दाबी गरिसकेको छ । एकै समयमा यो क्रिमियाको स्थितिमा जोड छ। दोस्रो, बिन्दु यो हो कि रूसले युक्रेनलाई सन् २०१४ मा रूसले कब्जा गरेको क्रिमियालाई औपचारिक रूपमा स्वीकार गर्न माग गर्नेछ।
